Akciğer Tomografisi Zararlı Mı? Ne Kadar Güvenli?

Akciğer Tomografisi Zararlı Mı?

Akciğer tomografisi (BT) akciğer hastalıklarını görüntülemede en etkili yöntemlerden biridir. Özellikle nodül, kanser, zatürre, emboli, sarkoidoz, bronşektazi ve plevra hastalıklarının tanısında büyük önem taşır. Ancak hastaların en sık sorduğu soru şudur:

Tomografi zararlı mı? Radyasyon vücuda zarar verir mi?

Bilgisayarlı tomografi belirli bir miktar iyonizan radyasyon içerir, ancak uluslararası radyoloji derneklerinin yayımladığı çalışmalara göre modern cihazlarda kullanılan doz oldukça düşürülmüş olup, tıbbi gereklilik durumunda sağladığı tanısal fayda potansiyel risklerin çok üzerindedir; yine de uzun vadede çok yüksek ve tekrarlayan radyasyon maruziyetinin hücre DNA’sı üzerinde hasar oluşturabileceği ve kanser riskini hafifçe artırabileceği yönünde bilimsel veriler bulunduğu için, tomografi gereksiz yere değil yalnızca klinik olarak gerekli olduğunda tercih edilmelidir.

Özetle: Tomografi gereksiz ve sık yapılmazsa güvenlidir. Doğru amaçla kullanıldığında hayat kurtarıcıdır.

Tomografide Radyasyon Var mı?

Evet. Tomografi iyonizan radyasyon kullanır. Normal akciğer röntgenine göre daha yüksek doz verir, ama teknolojinin gelişmesiyle özellikle düşük doz (low-dose) tomografilerde bu oran belirgin şekilde azaltılmıştır.

Radyasyon Karşılaştırma Tablosu

Görüntüleme Türü	Radyasyon Dozu (mSv)	Doğal ortamda alınan radyasyona eşdeğeri
Akciğer Röntgeni	0.1 mSv	10 günlük doğal radyasyon
Düşük doz akciğer BT	1.5 mSv	Yaklaşık 6 aylık radyasyon
Standart akciğer BT	7 mSv	2 yıllık doğal radyasyon
Türkiye–ABD uçak yolculuğu (tek yön)	0.05 mSv	2 günlük radyasyon

Düşük doz tomografiler özellikle nodül takibi ve kanser taramalarında kullanılır ve oldukça güvenlidir.

Akciğer Tomografisi Zararlı Mı? Ne Kadar Güvenli?

Soru	Cevap
Tomografi zararlı mı?	Gereksiz sık yapılmadığında hayır
Kanser riski var mı?	Tek bir tomografiyle çok çok küçük
Düşük doz BT güvenli mi?	Evet, uzun dönem takipte tercih edilir
Çocukta kullanılır mı?	Evet, ama düşük doz ve doktor kontrolünde
Hayat kurtarır mı?	Evet! Özellikle akciğer kanserinde

Akciğer Tomografisi Ne Zaman Zararlı Olabilir?

Tomografi:

Gereksiz yere,
Çok sık,
Aynı bölgede tekrar tekrar yapılırsa uzun vadede risk oluşturabilir.

Ama tıbbi olarak gerekli durumlarda risk, faydanın yanında çok küçüktür.

Doktorlar Neden Tomografi İster?

Çünkü tomografi;

Akciğer kanserini erken dönemde tespit eder (hayat kurtarır)
Nodülleri takip eder
Emboli, zatürre, interstisyel hastalık, tüberküloz, plevra hastalıklarını net gösterir
Bazı hastalıklarda röntgenin gösteremediği bulguları yakalar

Tomografi Çocuk ve Hamilelerde Kullanılır mı?

Çocuklar: Mümkün olduğunca sınırlı, düşük doz tercih edilir
Hamileler: Zorunlu değilse yapılmaz; ultrason veya MR tercih edilir
Emziren anneler: Rahatlıkla çekilebilir, sütle geçmez

Akciğer Tomografisi Gereksiz Değilse, Korkusuzca Çektirin!

“Tomografiden korkup hastalığı atlamak, tomografi çekmekten çok daha büyük risktir.” Akciğer tomografisi doğru zamanda, doğru hastada kullanıldığında hayat kurtaran, güvenli bir yöntemdir.