
Nargile çoğu zaman sigaradan daha masum bir keyif gibi görülüyor. Duman sudan geçiyor, içimi daha yumuşak geliyor, üstelik genellikle sigara gibi gün içinde defalarca değil, arkadaşlarla otururken ara sıra içiliyor.
Peki bütün bunlar nargileyi gerçekten daha güvenli hale getiriyor mu?
Kısa cevap: Hayır.
Nargileyle ilgili en yaygın yanılgılardan biri bu.
Nargile dumanı sudan geçerken soğur ve bu nedenle daha yumuşak hissedilebilir. Ancak su, dumanın içindeki zararlı maddeleri etkili biçimde ortadan kaldırmaz. Nargile dumanında nikotin, karbon monoksit, ağır metaller ve kanserojen maddeler bulunmaya devam eder.
Üstelik nargilede önemli bir ek kaynak daha vardır: kömür.
Tütünü ısıtmak için kullanılan kömür, yüksek miktarda karbon monoksit başta olmak üzere çeşitli toksik maddelerin ortaya çıkmasına neden olur. Bu nedenle nargilede solunan duman yalnızca tütünden kaynaklanmaz; yanan kömür de maruziyete katkıda bulunur.
Burada sık duyulan “Bir nargile 100 sigaraya eşittir” cümlesini doğru anlamak gerekiyor.
Bu ifade, bir nargilenin zararının tam olarak 100 sigarayla aynı olduğu anlamına gelmez. Karşılaştırmanın temelinde solunan toplam duman hacmi vardır.
Bir sigara genellikle birkaç dakika içinde içilirken nargile seansı 45–60 dakika, bazen daha uzun sürebilir. Üstelik nargile içerken daha derin ve daha sık nefesler alınabilir.
CDC’ye göre yaklaşık bir saatlik tipik bir nargile seansında kişi yaklaşık 90 litre duman soluyabilir. Bu, tek bir sigarada solunan duman hacminin yaklaşık 100–200 katına ulaşabilir. Aynı kaynak, tek bir nargile seansında karbon monoksit maruziyetinin tek bir sigaraya kıyasla yaklaşık 9 kat, nikotin maruziyetinin ise yaklaşık 1,7 kat olabileceğini bildiriyor.
Dolayısıyla “100 sigara” benzetmesini birebir toksisite hesabı olarak değil, ne kadar büyük miktarda dumanın akciğerlere çekilebildiğini anlatan bir karşılaştırma olarak görmek daha doğru.
Nargile dumanındaki ince partiküller ve toksik maddeler doğrudan solunum yollarına ulaşır.
Düzenli nargile kullanımı;
kronik öksürük ve balgam,
kronik bronşit,
akciğer fonksiyonlarında azalma,
solunum yolu hastalıkları
ve bazı kanserler
ile ilişkilendirilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü ve CDC, nargile kullanımının sigaraya güvenli bir alternatif olarak değerlendirilmemesi gerektiğini özellikle vurgulamaktadır.
Hayır.
Nargile kullanımı sırasında alınan nikotin ve özellikle karbon monoksit kalp-damar sistemi üzerinde de etkili olabilir. Araştırmalar nargile içiminin kısa dönemde kalp hızını ve kan basıncını etkileyebildiğini, damar fonksiyonlarını bozabildiğini ve dokuların oksijenlenmesini azaltabildiğini gösteriyor.
Uzun süreli kullanım ise koroner arter hastalığı riskindeki artışla ilişkilendirilmiştir.
Özellikle kapalı ve yeterince havalandırılmayan ortamlarda uzun süre nargile içilmesi, yüksek karbon monoksit maruziyetine yol açabilir. Baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, halsizlik ve nefes darlığı gibi belirtiler karbon monoksit maruziyetinin işareti olabilir.
Tütün ve nikotin içermemesi bazı riskleri azaltabilir; ancak “tütünsüz” olması nargileyi zararsız yapmaz.
Çünkü sorun yalnızca tütün değildir. Bitkisel veya tütün içermeyen ürünler de kömürle ısıtıldığında karbon monoksit ve yanma sonucu oluşan başka toksik maddelere maruziyet meydana gelebilir.
CDC, hem tütün içeren hem de “herbal/bitkisel” nargile dumanında karbon monoksit ve diğer toksik maddelerin bulunabildiğini belirtiyor.
Her gün nargile içmekle birkaç ayda bir içmek elbette aynı toplam maruziyet değildir. Kullanım sıklığı azaldıkça toplam risk de azalır.
Ancak bunun anlamı “arada bir nargile zararsızdır” değildir.
Tek bir uzun nargile seansında bile yüksek miktarda duman ve karbon monoksite maruz kalınabilir. Ayrıca tütün içeren nargile nikotin içerdiği için bağımlılık potansiyeli de vardır.
Nargile içmeyip aynı masada oturmak da tamamen risksiz değildir.
Çevreye yayılan duman hem nargile tütününden hem de kullanılan kömürden kaynaklanır. Bu nedenle özellikle kapalı mekanlarda nargile dumanına maruz kalan kişiler de karbon monoksit, partiküller ve diğer zararlı maddeleri soluyabilir.
Nargilenin sigaradan daha güvenli olduğu düşüncesinin önemli bir kısmı, dumanın sudan geçmesine ve içimin daha yumuşak hissedilmesine dayanıyor.
Oysa dumanın daha yumuşak hissedilmesi, daha temiz olduğu anlamına gelmiyor.
Nargile dumanında nikotin, karbon monoksit, ağır metaller ve kanserojen maddeler bulunabiliyor. Uzun süren bir nargile seansında solunan toplam duman miktarı da oldukça yüksek olabiliyor.
Bu nedenle nargileyi “sigaranın masum alternatifi” olarak görmek doğru değil.
Akciğer açısından en güvenli duman, solumadığımız dumandır.




